Γιατί οι The Cure δεν είναι ακριβώς goth;

Οι The Cure εμφανίζονται σε κάθε λίστα με "gothic μουσική" και ταυτόχρονα είναι πολύ pop, πολύ περίεργοι, πολύ τα πάντα μαζί, για να ταιριάζουν πραγματικά εκεί. Αν έχεις προσπαθέσει ποτέ να τους βάλεις σε μια συγκεκριμένη κατηγορία, ξέρεις ότι δεν είναι και τόσο απλό.

Οι The Cure είναι ένα συγκρότημα που ξεκίνησε από το post-punk και για χρόνια κινούνταν ανάμεσα στο new wave, το pop rock και τους πιο σκοτεινούς ήχους που θυμίζουν gothic, χωρίς ποτέ να ανήκει πλήρως σε αυτό. Η μουσική και η εικόνα τους αντλούσαν από πολλές πηγές ταυτόχρονα, γι' αυτό και η ερώτηση "είναι οι The Cure goth;" δεν έχει μια απλή απάντηση. Ακριβώς αυτή η ασάφεια τους κάνει τόσο ενδιαφέρουσα περίπτωση για ανάλυση.

Σε αυτό το άρθρο θα βρεις:

• γιατί ο ήχος των The Cure ξεφεύγει από την κλασική ορισμό του gothic rock
• τι δανείστηκε ο Robert Smith από την gothic αισθητική και τι δημιούργησε με τους δικούς του όρους
• γιατί η διάκριση μεταξύ gothic και post-punk έχει σημασία όταν χτίζεις ένα ντύσιμο εμπνευσμένο από αυτή τη σκηνή

Ας ξεκινήσουμε λοιπόν.

Τι κάνει τους The Cure να ξεφεύγουν από απλές ορισμούς;

Οι The Cure είναι μια από εκείνες τις μπάντες που ταιριάζουν σε πολλά κουτιά ταυτόχρονα, αλλά στην πραγματικότητα δεν χωράνε πλήρως σε κανένα. Η δισκογραφία τους περιλαμβάνει σκοτεινό post-punk, μελαγχολικό new wave, guitar pop, ακόμα και ψυχεδέλεια. Δεν είναι τυχαίο ούτε καλλιτεχνικό χάος, αλλά συνειδητή κίνηση ανάμεσα σε είδη για δεκαετίες.

Η ετικέτα «gothic» κόλλησε στους The Cure κυρίως λόγω μερικών άλμπουμ από τις αρχές της δεκαετίας του ογδόντα, όπως το «Pornography» και το «Faith». Ο ήχος αυτών των δίσκων είναι πυκνός, βαρύς και γεμάτος ανησυχία. Ωστόσο, το «The Head on the Door» του 1985 δείχνει ένα εντελώς διαφορετικό πρόσωπο της μπάντας, πολύ πιο pop και χορευτικό. Δύσκολα μπορείς να μιλάς για ένα συνεκτικό gothic project, όταν κάθε επόμενη κυκλοφορία ακούγεται εντελώς διαφορετικά.

Αξίζει επίσης να θυμάσαι ότι οι The Cure δρούσαν σε μια εποχή που τα όρια ανάμεσα στις υποκουλτούρες ήταν ρευστά και ακόμα διαμορφώνονταν. Οι αρχές της δεκαετίας του ογδόντα ήταν η στιγμή που το post-punk διακλαδίστηκε προς πολλές κατευθύνσεις ταυτόχρονα, και καμία από αυτές δεν είχε ακόμα σαφές όνομα ή καθορισμένους κανόνες. Οι The Cure γεννήθηκαν μαζί με τα είδη, όχι μετά από αυτά, οπότε το να εφαρμόζεις σημερινές ετικέτες σε εκείνη την εποχή θα είναι πάντα λίγο υπερβολικό.

Υπάρχει επίσης το θέμα της εικόνας. Ο Robert Smith με τα ατημέλητα μαλλιά, το θολό κραγιόν και τα μαύρα ρούχα έγινε μια από τις πιο αναγνωρίσιμες εικόνες της δεκαετίας του ογδόντα. Αυτή η εικόνα συνέδεσε έντονα τη μπάντα με τη gothic αισθητική στα μάτια του ευρύτερου κοινού, ακόμα και όταν η μουσική εκείνη τη στιγμή ακουγόταν περισσότερο σαν καλοκαιρινό ραδιοφωνικό single παρά σαν σκοτεινό concept album. Η εικόνα κόλλησε πιο δυνατά από τον ήχο. Το χαρακτηριστικό στυλ του Smith, με τα ανακατεμένα μαλλιά και την αδιάφορη μαυρίλα, θυμίζει σήμερα την ατμόσφαιρα που αποδίδουν τα καπέλα σε στυλ grunge που κυκλοφορούν για τους φαν αυτής της αισθητικής.

Γι' αυτό το ερώτημα αν οι The Cure είναι goth δεν έχει μια απλή απάντηση. Εξαρτάται από ποια περίοδο της δραστηριότητάς τους μιλάς και τι εννοείς με αυτόν τον όρο.

Πώς ακούγεται η μουσική των The Cure σε σύγκριση με το κλασικό gothic rock;

Το κλασικό gothic rock, όπως οι Bauhaus, Sisters of Mercy και Siouxsie and the Banshees, βασίζεται σε μερικά αναγνωρίσιμα στοιχεία: δυνατό, ρυθμικό μπάσο, ψυχρές κιθάρες που χτίζουν ένα πυκνό τείχος ήχου και φωνητικά με έντονο δραματισμό. Οι στίχοι κινούνται γύρω από τον θάνατο, την αποσύνθεση, θρησκευτικές εικόνες και υπαρξιακό φόβο. Ο ήχος είναι σκόπιμα ακατέργαστος και συντριπτικός.

Οι The Cure χρησιμοποιούν μέρος αυτών των μέσων, αλλά με διαφορετικό τρόπο. Ο Robert Smith γράφει τραγούδια για χωρισμούς, νοσταλγία και κατάθλιψη, ωστόσο το μουσικό στρώμα είναι συχνά πιο απαλό και μελωδικό σε σχέση με τις παραπάνω μπάντες. Ακόμα και στα πιο σκοτεινά άλμπουμ υπάρχει χώρος και μια ευθραυστότητα που δεν τη βρίσκεις στο πιο σκληρό και γραμμικό gothic rock.

Καλό παράδειγμα είναι το «Disintegration» του 1989, που συχνά αναφέρεται ως η κορυφή της σκοτεινής φάσης της μπάντας. Το άλμπουμ ακούγεται πυκνό και συναισθηματικά βαρύ, αλλά η παραγωγή είναι πολύ προσεγμένη, σχεδόν πολυτελής. Στρώματα από συνθεσάιζερ, εκτεταμένες ενορχηστρώσεις, μακριές, ρέουσες συνθέσεις. Είναι εντελώς διαφορετική προσέγγιση από την ακατέργαστη, σχεδόν ασκητική αισθητική του πρώιμου Bauhaus ή των πρώτων δίσκων των Sisters of Mercy, όπου η σκόπιμη τραχύτητα ήταν μέρος του μηνύματος.

Επιπλέον, οι The Cure δεν εγκατέλειψαν ποτέ την αίσθηση του χιούμορ και της ελαφρότητας. Singles όπως το «Close to Me» ή το «Friday I'm in Love» είναι απλά καλά pop τραγούδια, χωρίς κανένα σκοτεινό υπονοούμενο. Στο gothic rock μια τέτοια στυλιστική στροφή θα ήταν δύσκολο να φανταστείς, γιατί το είδος κρατά την ατμόσφαιρά του πολύ συνεπώς.

Η διαφορά ακούγεται και στον τρόπο που οι δύο πλευρές αντιμετωπίζουν τον ρυθμό. Το gothic rock συχνά στηρίζεται σε υπνωτικό, ομοιόμορφο παλμό που χτίζει ένταση μέσα από την επανάληψη. Οι The Cure μπορούν να το κάνουν αυτό, αλλά εξίσου εύκολα καταφεύγουν σε ελαφριά, αναπηδητά guitar riffs και μελωδίες που μένουν στο κεφάλι από την πρώτη ακρόαση. Είναι περισσότερο τραγουδιστικό ένστικτο παρά είδος-δεσμός.

Ακριβώς αυτή η ποικιλία ήχων κάνει τους The Cure ένα ξεχωριστό φαινόμενο, που αντλεί από το gothic αλλά δεν υποτάσσεται στους κανόνες του.

Η εικόνα των The Cure και το γοτθικό στυλ ντυσίματος

Τι δανείστηκε ο Robert Smith από το γκοθ και τι δημιούργησε με τους δικούς του όρους;

Ο Robert Smith είναι ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα πρόσωπα της δεκαετίας του ογδόντα, αλλά η εμφάνισή του δεν ήταν ποτέ ένα καθαρό απόσπασμα από τη γοτθική αισθητική. Τα ατημέλητα μαύρα μαλλιά, το θολό κραγιόν, τα μαύρα κύκλα κάτω από τα μάτια και τα φαρδιά, σκούρα ρούχα είναι στοιχεία που παραπέμπουν στη γοτθική σκηνή, αλλά ο Smith τα συνδύαζε με εντελώς διαφορετικό τρόπο από, ας πούμε, τον Peter Murphy των Bauhaus.

Στο γκοθ της δεκαετίας του ογδόντα κυριαρχούσαν οι στενές σιλουέτες, οι δαντέλες, οι βικτοριανές αναφορές και η ακρίβεια στην επιλογή αξεσουάρ. Ο Smith πήγαινε στην αντίθετη κατεύθυνση: φαρδιά πουλόβερ, θολά περιγράμματα μακιγιάζ, γενική αίσθηση αταξίας. Δεν ήταν ένα στυλ χτισμένο πάνω στη πειθαρχία, αλλά σε μια συγκεκριμένη μορφή καλλιτεχνικής αδιαφορίας για το τελικό αποτέλεσμα.

Αξίζει να προσέξεις τα συγκεκριμένα κομμάτια της γκαρνταρόμπας του, γιατί αυτά ακριβώς ξεχωρίζουν αυτό το look από το κλασικό γκοθ. Αντί για εφαρμοστά παντελόνια από συνθετικό δέρμα ή κορσέδες, ο Smith φορούσε φαρδιά μαύρα παντελόνια και πουλόβερ με χαλαρή πλέξη, συχνά με ορατό τέντωμα στο γιακά. Αντί για προσεκτικά επιλεγμένα ασημένια αξεσουάρ, εμφανίζονταν τυχαία κοσμήματα που δεν ταίριαζαν απαραίτητα μεταξύ τους. Το μακιγιάζ έμοιαζε να έχει μπει χωρίς καθρέφτη, και αυτό ακριβώς ήταν το ζητούμενο.

Πώς ντύνονταν οι φαν των The Cure και από πού αντλούσαν έμπνευση;

Οι φαν των The Cure από τις δεκαετίες του ογδόντα και του ενενήντα έχτιζαν το στυλ τους στα όρια αρκετών ρευμάτων. Άντλησαν από τον μινιμαλισμό του post-punk, αλλά και από το new wave και την καθημερινή μόδα της εποχής. Μαύρα παντελόνια, φαρδιά πουκάμισα, παλτά από μεταχειρισμένα και στρώσεις που δεν ταίριαζαν απαραίτητα μεταξύ τους, αυτό ήταν το χαρακτηριστικό τους γνώρισμα.

Το ενδιαφέρον είναι ότι πολλοί από αυτούς δεν ταυτίζονταν με το γκοθ ως τέτοιο. Δεν πήγαιναν σε γοτθικά κλαμπ ούτε έψαχναν για παπούτσια με πλατφόρμα. Τους εμπνέαν συγκεκριμένα άλμπουμ και η ατμόσφαιρα που ανέδυαν, όχι η ένταξη σε μια υποκουλτούρα με συγκεκριμένους κανόνες ντυσίματος. Η σχέση μεταξύ γοτθικής μουσικής και μόδας λειτουργούσε εδώ με λιγότερο κυριολεκτικό τρόπο σε σχέση με άλλες υποκουλτούρες.

Αν θέλεις να αναδημιουργήσεις κάτι από αυτή την ατμόσφαιρα σήμερα, έχεις αρκετές επιλογές χωρίς να καταφύγεις σε έτοιμα σύνολα. Ένα φαρδύ μαύρο πουκάμισο από χοντρό βαμβάκι, φορεμένο με φαρδύ παντελόνι και παλτό από vintage shop, δίνει παρόμοιο αποτέλεσμα. Το κλειδί είναι οι αναλογίες: όλα λίγο πιο μεγάλα, λίγο πιο μακριά, χωρίς σαφές κεντρικό σημείο στο σύνολο. Απόφυγε τα πολύ εφαρμοστά κομμάτια, γιατί ακριβώς η ασυμφωνία δημιουργεί εδώ τη σωστή αίσθηση.

Σήμερα αυτή η αισθητική επιστρέφει με τη μορφή φαρδιών μαύρων στρώσεων, oversized πουλόβερ και μακιγιάζ που φαίνεται σκόπιμα ατελές. Είναι ένα καλό παράδειγμα του ότι η γοτθική μόδα στις διάφορες εκφάνσεις της έχει πολλές αποχρώσεις και δεν χρειάζεται ετικέτα για να έχει νόημα.

Γιατί έχει σημασία η διαχωριστική γραμμή μεταξύ γκόθικ και post-punk;

Για κάποιον που απλά αγαπά τη μουσική και το στυλ των eighties, αυτή η διάκριση μπορεί να φαίνεται σαν ακαδημαϊκή λεπτομέρεια. Αν όμως χτίζεις ένα look εμπνευσμένο από συγκεκριμένη σκηνή, η διαφορά μεταξύ post-punk και gothic rock μουσικής μεταφράζεται σε πολύ συγκεκριμένες επιλογές, διαφορετικές γραμμές, διαφορετικά υφάσματα, διαφορετικό τρόπο συνδυασμού.

Το post-punk, που εκπροσωπούν καλύτερα οι The Cure, είχε μια ωμότητα και μια αδιαφορία για την τελειότητα. Φαρδιές γραμμές, βαμβακερά t-shirts με print, φθαρμένα τζιν, στρώσεις χωρίς ιδιαίτερο σχέδιο. Το γκόθικ των eighties κινήθηκε προς μεγαλύτερη θεατρικότητα, δαντέλες, στενές σιλουέτες και ακρίβεια. Εφαρμοστά σακάκια, μακριές φούστες από βαριά υφάσματα, αξεσουάρ επιλεγμένα με σαφή πρόθεση. Όταν ξέρεις από πού προέρχεται ένα συγκεκριμένο look, μπορείς να το ερμηνεύεις συνειδητά, αντί να αντιγράφεις έναν τυχαίο συνδυασμό.

Είναι επίσης θέμα του πώς μιλάς με άλλους από τη σκηνή. Να αποκαλείς τους The Cure καθαρά γκόθικ συγκρότημα είναι λίγο σαν να παραλείπεις τη μισή τους ιστορία. Η συνειδητή διάκριση δεν υπάρχει για να κρίνεις κανέναν, αλλά για να καταλαβαίνεις καλύτερα τι φοράς και από πού προέρχεται. Αν αναρωτιέσαι πού ακριβώς βρίσκεται το όριο μεταξύ αυτών των δύο κόσμων, αξίζει να ρίξεις μια ματιά στις βασικές διαφορές μεταξύ γκόθικ και punk.

Στην πράξη, αυτή η γνώση φαίνεται ιδιαίτερα χρήσιμη στις online αγορές. Αν ψάχνεις για συγκεκριμένο στυλ και ξέρεις αν θέλεις την post-punk αδιαφορία ή τη γκόθικ ακρίβεια, φιλτράρεις πολύ πιο εύκολα τα αποτελέσματα και δεν αγοράζεις πράγματα που δείχνουν διαφορετικά από ό,τι περίμενες. Αντί για γενικές λέξεις-κλειδιά, μπορείς να ψάχνεις συγκεκριμένες λεπτομέρειες: oversized ριμπ πουλόβερ έναντι εφαρμοστού κορσέ με δαντελένια λεπτομέρεια. Αυτό κάνει πραγματική διαφορά, ειδικά όταν αγοράζεις χωρίς δυνατότητα δοκιμής.

Τα όρια μεταξύ των ειδών δεν είναι ποτέ απόλυτα και δεν χρειάζεται να είναι. Η γνώση του πλαισίου όμως δίνει περισσότερη ελευθερία, όχι λιγότερη. Μπορείς να αντλείς από το γκόθικ, το post-punk και το new wave ταυτόχρονα, ξέροντας ακριβώς τι και γιατί συνδυάζεις.

Οι The Cure και το gothic: κοντά, αλλά όχι ακριβώς

Οι The Cure είναι ένα συγκρότημα που για δεκαετίες κινήθηκε στα όρια πολλών σκηνών και δεν εγκαταστάθηκε ποτέ πλήρως σε καμία από αυτές. Post-punk, new wave, pop, gothic, όλα αυτά υπάρχουν στη μουσική και την εικόνα τους, αλλά κανένα από αυτά τα στοιχεία δεν κυριαρχεί αρκετά ώστε να κλείσει τη συζήτηση. Γι' αυτό ακριβώς η ερώτηση επιστρέφει τόσο συχνά και γι' αυτό η απάντηση είναι πάντα: "εξαρτάται από το τι ψάχνεις".

Αν σε εμπνέει αυτή η σκηνή και θέλεις να τη μεταφράσεις σε συγκεκριμένα ρούχα, ρίξε μια ματιά στο κατάστημα Gotyka, όπου θα βρεις επιλογές κοντά τόσο στο ακατέργαστο post-punk όσο και σε πιο σύνθετα gothic ντυσίματα.